Wie kan een sluitende definitie geven van het woord Nozem?
Ik denk aan langharig, vrijgevochten, recalcitrant en aan de jaren zestig. Maar een complete typering schud ik niet zomaar uit mijn mouw.
Dus de dikke Van Dale geraadpleegd. Die zegt er het volgende over:
“(met name in de jaren vijftig) stoer geklede, van vetkuif voorziene en door sociale onlustgevoelens beheerste branieschopper die zich ’s avonds met enig machtsvertoon in gezelschap van lotgenoten op straat vertoonde”.

Leg deze beschrijving op “onze” Nozem van stal en er is geen enkele gelijkenis of zelfs maar overeenkomst te bespeuren. Met name de kenmerken branieschopper en machtsvertoon zijn ver te zoeken in het paard dat wij echt kennen als een bange poepiebroek!

Niet veel mensen zullen weten dat Nozem oorspronkelijk Pascal heette en als zodanig in het stamboek is geregistreerd. Hij is geboren op 15 mei 1995 en met stokmaat 1.62 is hij het ideale damespaard. Nozem is op 31 juli 2009 aangekocht voor onze manege en heeft er ruim 8 jaar trouwe dienst gedaan.

Recent is er bij de nu 22-jarige Nozem een gat in zijn pees vastgesteld; een blessure die niet meer kan herstellen en hem ongeschikt maakt om nog langer in de rijlessen te lopen. “Wat nu?” is dan de hamvraag die aan de orde komt. De alternatieven zijn beperkt: ofwel met de paardentrailer van De Kok B.V. naar Walcheren voor een humaan einde ofwel naar Sint Maartensdijk (ook in Zeeland) voor een onbezorgde oude dag onder de hoede van de Stichting Manegepaarden Pensioenfonds.

Dit laatste stelt eisen aan het (karakter van het) paard, aan de gezondheid en zeker ook aan de beschikbare financiële middelen. Niet ieder paard leent zich ervoor om met andere paarden in een wei te staan.
En natuurlijk moet er sprake zijn van kwaliteit van leven zonder pijn of ernstige beperkingen. Maar de meest lastige vraag is nog wel of er voldoende middelen beschikbaar zijn om het pensioen te kunnen financieren.
De maandelijkse kosten bedragen Euro 200,-, een bedrag dat tot het einde van het paardenleven bijeen moet worden gebracht door grotere en kleinere sponsors, door de opbrengst van speciale acties (verkoop van artikelen, tweede hands markt) of van specifieke evenementen (wedstrijd voor koudbloed paarden) en op basis van participatie door de Stichting Dierenlot.

Natuurlijk gunnen wij Nozem z’n pensioen. Het is immers een zeer geliefd paard geweest met een lange Hoge Devel historie.  Daarnaast past opname in de Stichting Manegepaarden Pensioenfonds in de filosofie van de manege die paardenwelzijn als één van de belangrijke speerpunten in het beleid voert.
De meesten van ons zullen persoonlijke herinneringen hebben aan Nozem, de bruine met zijn markante hoofd die volgzaam en betrouwbaar was en juist daarom óók zo geschikt voor de beginnende ruiter.
Nozem kennen wij als een slimme jongen die graag de hoeken afsneed, die kwam bedelen om iets lekkers, bij voorkeur een pepermuntje en die precies wist wanneer de les ten einde liep.
Een paard met een goed maar vooral ook met een heel klein hartje! Gauw vond hij dingen eng en deinsde dan terug met herkenbare lichaamstaal en met grote, bolle ogen.
Om vertrouwen te herwinnen had hij een vriendje nodig die hem hielp en de kastanjes uit het vuur haalde. Vaak was dat Remco, zijn allerbeste vriend die nooit ergens voor schroomt.

Wat zou het een droom zijn als Nozem snel uit zijn nu kleurloos geworden bestaan kan stappen om in Sint Maartensdijk met pensioen te gaan, hopelijk op een later moment  gevolgd door Remco.
Twee oudere heren, vrienden door dik en dun. Laten wij ons dáár met elkaar sterk voor maken en van NOvember NOzem maand maken! Yes; soms blijken dromen geen bedrog!
Zo ontstaat aansluiting bij Zero, Lorenzo, Quaranta, Calvaros en Mistral voor hopelijk een langduriger pensioen dan Rocko vorig jaar was gegeven.
Donateurs kunnen zich opgeven door het invullen van een formulier, te vinden op diverse hot spots in de manege.

Door de uitstekende verzorging van de paarden en pony’s die zijn toevertrouwd aan de Stichting Manegepaarden Pensioenfonds, is hen soms een lang leven gegeven. Dat zorgt echter tegelijkertijd voor een bottleneck. Om nieuwe “pensioengerechtigden” te kunnen laten toetreden, moet er ook sprake zijn van een zekere mate van doorstroming. Is die er niet, dan ontstaat stagnatie en raken financiële bronnen uitgeput. Dit is een complex gegeven uitmondend in een delicate discussie.
Een discussie echter die wij niet uit de weg kunnen gaan en toch op enig moment met elkaar zullen moeten durven voeren. In openheid, met respect en met begrip voor elkaars uiteenlopende visies en emoties.

Deze column heeft meer het karakter gekregen van een vurig pleidooi. Ach, voor die ene keer is mij dat misschien wel vergeven toch?
Vanaf deze plek: alle lieve en royale contribuanten: héél hartelijk dank! 

Marjolijn van Prooijen